Wie naar zijn energierekening kijkt schrikt soms: het deel dat naar de leverancier gaat is kleiner dan het deel dat naar belastingen gaat. Ruim een derde van de totale energierekening in 2026 bestaat uit heffingen: energiebelasting, ODE (tegenwoordig onderdeel van de energiebelasting), en BTW. Plus de vermindering energiebelasting als rebate. Samen een labyrint van tarieven dat weinig mensen uit het hoofd kennen.
Op deze pagina: wat energiebelasting precies is, hoe de tarieven werken, waar de opbrengst naartoe gaat, en hoe de verandering in 2024-2026 doorwerkt in jouw rekening.
Wat is energiebelasting?
Energiebelasting is een accijns op elektriciteit en aardgas, geheven per kWh en per m³. Je betaalt het via je energieleverancier; die draagt het af aan de Belastingdienst. Het tarief is onafhankelijk van je leverancier en contractvorm — alle Nederlandse huishoudens betalen hetzelfde per kWh (binnen dezelfde schijf).
De belasting is progressief — hogere verbruikers betalen een lager marginaal tarief. Dat lijkt contra-intuïtief vanuit klimaatperspectief, maar komt voort uit de historie dat industrie concurrentieel moet blijven.
ODE opgegaan in energiebelasting (2024)
Tot 2024 zag je op je rekening twee aparte posten: energiebelasting en ODE (Opslag Duurzame Energie). De ODE werd ingesteld om de SDE++-subsidies voor duurzame energie te financieren. Per 1 januari 2024 is de ODE opgegaan in de reguliere energiebelasting — één tarief, één regel op je rekening.
Netto heeft dit weinig verandering gebracht voor je totaalbedrag, maar vereenvoudigt de afrekening.
Tarieven 2026 (stroom)
De energiebelasting voor elektriciteit is opgebouwd in schijven. Tarieven inclusief opslag per kWh (excl. BTW), volgens Belastingdienst-publicatie voor 2026:
- Schijf 1 (0 – 2.900 kWh) — ~€0,11 per kWh
- Schijf 2 (2.900 – 10.000 kWh) — ~€0,11 per kWh (vrijwel gelijk aan schijf 1 in 2026)
- Schijf 3 (10.000 – 50.000 kWh) — ~€0,04 per kWh (veel lager)
- Schijf 4 (50.000 – 10 miljoen kWh) — ~€0,04 per kWh (gelijk aan schijf 3)
- Schijf 5 (> 10 miljoen kWh) — ~€0,003 per kWh (zeer laag voor industrie)
Ter vergelijking: een doorsnee huishouden (3.000 kWh/jaar) valt volledig in schijf 1 en betaalt ~€330 aan energiebelasting op stroom alleen. Grote gebruikers betalen per kWh veel minder.
Tarieven 2026 (gas)
Aardgas-energiebelasting per m³ (excl. BTW):
- Schijf 1 (0 – 170.000 m³) — ~€0,72 per m³
- Schijf 2 (170.000 – 1 miljoen m³) — ~€0,12 per m³
- Hogere schijven — nog lagere tarieven
Een gemiddeld huishouden (1.200 m³/jaar) valt in schijf 1 en betaalt ~€864 aan gas-energiebelasting. Voor huizen met warmtepompen die geen gas meer hebben verdwijnt deze post volledig — een van de belangrijkste besparingen van elektrificatie.
Vermindering energiebelasting (de rebate)
Om de last van energiebelasting op huishoudens te verzachten, bestaat er sinds 1996 een vaste korting per aansluiting per jaar. Deze wordt door de leverancier automatisch verrekend op je jaarafrekening. Bedrag voor 2026: circa €520-€600 per stroomaansluiting (het exacte bedrag varieert licht per jaar, gekoppeld aan politieke afspraken over energie-armoede).
Gevolg: als je erg weinig stroom verbruikt, kun je zelfs een negatief energiebelastingbedrag zien — de vermindering is dan groter dan je verschuldigde belasting. Het positieve saldo wordt verrekend met je gasverbruik of teruggestort.
BTW op energie
Over je energierekening (inclusief energiebelasting en nettarieven) wordt 21% BTW geheven. Dit is een verborgen multiplier — 21% extra op alle andere posten.
Historische uitzondering: in 2022-2023 werd het BTW-tarief tijdelijk verlaagd naar 9% om de energiecrisis te dempen. Die regeling is in 2024 ingetrokken.
Waar gaat de opbrengst naartoe?
Energiebelasting levert de Nederlandse staat miljarden per jaar op — ruim €7-8 miljard volgens recente begrotingen. Bestemmingen:
- Algemene middelen — het grootste deel komt in de schatkist en wordt niet specifiek voor energie gebruikt
- SDE++-subsidies — financiert duurzame opwek-projecten (voorheen via de ODE, nu onderdeel van energiebelasting)
- Energiearmoede-regelingen — een klein deel vloeit terug via de vermindering energiebelasting en specifieke tijdelijke noodregelingen
Rekenvoorbeeld: gemiddeld huishouden 2026
Verbruik: 3.000 kWh stroom + 1.200 m³ gas.
| Post | Bedrag (afgerond, excl. BTW) |
|---|---|
| Energiebelasting stroom (3.000 kWh × €0,11) | €330 |
| Energiebelasting gas (1.200 m³ × €0,72) | €864 |
| Subtotaal energiebelasting | €1.194 |
| Min: vermindering energiebelasting | -€560 |
| Netto energiebelasting | €634 |
| BTW 21% (over energiebelasting en overig) | ~€500 |
Totaal belastingdeel: ~€1.130 per jaar. Dat is bij een totaalrekening van ~€2.500 dus ongeveer 45% — afhankelijk van verbruik en energieprijzen in dat jaar.
Impact van groene stroom op energiebelasting
Geen verschil. Groene stroom betaalt dezelfde energiebelasting als grijze stroom — het tarief hangt af van het volume kWh, niet van de herkomst. Dit is vaak een verrassing voor nieuwe groene-stroomgebruikers: de overstap naar groen brengt geen fiscaal voordeel met zich mee.
Wél verschil bij zelfopwek: de stroom die je zelf verbruikt uit je eigen zonnepanelen is niet belastbaar, want hij passeert niet de netaansluiting. Dat is een reden waarom zelfverbruik zo aantrekkelijk is — je bespaart niet alleen de leveringsprijs, maar ook de energiebelasting en BTW. Na 1-1-2027 (einde saldering) wordt dit effect nog sterker.
Veelgestelde vragen
Waarom betaalt industrie minder per kWh?
De schijvenstructuur is ontworpen om energie-intensieve industrie concurrerend te houden ten opzichte van het buitenland. Klimatologisch contra-intuïtief, maar politiek verankerd. Er loopt discussie over hervorming, vooralsnog zonder resultaat.
Krijg ik vermindering energiebelasting als ik geen stroom van het net afneem?
Zolang je een kleinverbruik-aansluiting hebt: ja. De vermindering is per aansluiting, niet per afgenomen kWh.
Wat verandert er in 2027 met energiebelasting?
Geen fundamentele wijziging aangekondigd. Wel komen er nieuwe ACM-nettarieven per 1-7-2026 die flexibel verbruik belonen. De energiebelasting zelf blijft gestaag stijgen, gekoppeld aan indexatie en milieu-ambities.
Is er nog belastingvrijstelling voor zonnepanelen?
De BTW op zonnepanelen voor woningen is sinds 1-1-2023 0% (speciale regeling). Dit geldt voor aanschaf en installatie. De stroom die je met die panelen opwekt wordt niet extra belast. De salderingsregeling loopt nog tot 1-1-2027.
Bronnen
- Belastingdienst: energiebelasting tarieven 2026
- Rijksoverheid: uitleg energiebelasting en ODE-opheffing 2024
- CBS: gemiddelde verbruikscijfers huishoudens
- ACM: nettarieven en energiewetgeving
- Eerste Kamer: wet saldering en energiebelasting 2024-2026
Zie ook: Energieprijzen actueel · Energiebelasting in begrippenlijst · Vergelijk groene stroom.