Zeeland is de offshore-voortrekker van Nederland. Voor de Zeeuwse kust staan de Borssele-windparken, samen goed voor meer dan 1,5 GW — en Zeeland zelf heeft met 395.000 inwoners de kleinste bevolking van alle Nederlandse provincies. Gevolg: Zeeland produceert vele malen meer stroom dan het verbruikt, en is energetisch nauw verbonden met de industriecomplexen van Terneuzen, Vlissingen en Sluis.
Op deze pagina: het Zeeuwse energielandschap met Enduris als enige unieke netbeheerder, coöperatie Zeeuwind met haar geschiedenis sinds 1987, en de centrale rol van Borssele — zowel offshore-wind als kerncentrale.
Netbeheerder Zeeland
Heel Zeeland valt onder Enduris — de kleinste regionale netbeheerder van Nederland en uniek voor deze provincie. Enduris werkt nauw samen met TenneT voor de offshore-aansluitingen en internationale interconnectie (Vlissingen-Frankrijk via onderzeekabels).
Hernieuwbare energie in Zeeland
Offshore wind: Borssele
- Borssele 1 & 2 — 752 MW (Ørsted, operationeel sinds 2020)
- Borssele 3 & 4 — 731 MW (Blauwwind-consortium, operationeel sinds 2020)
- Borssele 5 — experimenteel innovatieve turbines
Samen is Borssele nog steeds een van de grootste offshore-clusters van Nederland. De stroom wordt aan land gebracht op de Maasvlakte (en deels in Zeeland zelf).
Wind op land
Zeeland heeft veel onshore windvermogen voor een kleine provincie, vooral geconcentreerd bij:
- Kanaal Gent-Terneuzen — windparken langs het industrieel kanaal
- Kreekraksluizen / Krammersluizen — rij windmolens
- Schelphoek / Oosterschelde — individuele turbines op dijken en grensgebieden
Getijden- en golfenergie
Zeeland experimenteert al jaren met getijdenenergie, onder andere via de Tocardo-getijdeturbines bij de Oosterscheldekering. Schaal is nog beperkt (enkele MW), maar de pilots zijn internationaal bekend.
Netcongestie in Zeeland
Relatief mild, mede dankzij de zware 380kV-infrastructuur die Borssele en industrie bedient:
- Terneuzen / Sluiskil industriezone — ruim door Yara- en Dow-infrastructuur
- Walcheren (Middelburg, Vlissingen) — matig
- Zeeuws-Vlaanderen oost — ruim
- Schouwen-Duiveland en Noord-Beveland — wisselend
Coöperatie Zeeuwind: burgerwind sinds 1987
Zeeuwind is een van de oudste Nederlandse windcoöperaties, opgericht in 1987. Inmiddels telt de coöperatie duizenden leden, bezit ze meerdere windmolens in Zeeland en is ze een landelijk voorbeeld voor burgerparticipatie in energie. Andere lokale spelers:
- Zeeuwind — historisch, ~duizenden leden, diverse windprojecten
- Energie Service Zeeland — coöperatieve leverancier/dienstverlener
- Walcheren Energie, Bevelanden Duurzaam en dorpscoöperaties
Top-aanbieders voor Zeeuwse huishoudens
Naast de landelijke top-3 (Vandebron, Greenchoice, Pure Energie) is Zeeuwind-deelname interessant voor lokaal eigenaarschap. Ook Pure Energie heeft veel projecten die aan Zeeland gekoppeld zijn.
Vergelijk voor jouw Zeeuwse postcode →
Voor Zeeuwse bedrijven
- Zware industrie Terneuzen / Sluis — Yara (kunstmest), Dow (chemie): extreme grootverbruikers met eigen PPA’s en energie-inkoop
- Havenindustrie Vlissingen — scheepsreparatie, windcomponentenbouw voor offshore
- Toeristische sector — uitgestrekt kustgebied, veel B&B’s en campings met duurzame ambities
- Agri-sector — akkerbouw, mosselteelt, zilte landbouw
- Kerncentrale Borssele — bij uitstek grootproducent (485 MW), geen groene stroom maar wel CO₂-arm
Bijzonderheden voor Zeeland
- Kerncentrale Borssele-discussie — kabinetsplan voor twee nieuwe kerncentrales, vermoedelijk op deze locatie. Voor groene stroom-discussie: kerncentrale is laag-CO₂ maar niet hernieuwbaar.
- Zeeuwind-model — internationaal voorbeeld van gemeenschappelijk eigenaarschap in windenergie
- Waterstof-plannen Terneuzen — Dow investeert in groene waterstof-productie, wat regionaal relevante vraag naar wind- en zonne-energie creëert
- Enduris als kleinste netbeheerder — werkt volgens dezelfde ACM-kaders als andere netbeheerders, maar met uniek geïsoleerde dienstverlening
Veelgestelde vragen
Kan ik lid worden van Zeeuwind?
Ja, voor iedereen (ook niet-Zeeuwen). Lidmaatschap kost eenmalig een bescheiden bedrag en geeft aandeel in de coöperatie en haar windprojecten.
Is kernenergie uit Borssele ‘groen’?
Volgens Nederlandse definities: nee. De Nederlandse Garanties van Oorsprong voor stroom (GvO) zijn alleen voor hernieuwbare bronnen. Wel is kernenergie laag in CO₂-uitstoot.
Produceert Zeeland meer stroom dan het verbruikt?
Ja, met flinke marge. Borssele (kern + offshore-wind) alleen al produceert vele malen meer dan de Zeeuwse afnemers vragen. Het surplus gaat naar de rest van Nederland en naar België/Frankrijk.
Bronnen
- Enduris: netcongestie-kaart Zeeland
- TenneT: offshore Borssele-aansluitingen
- Provincie Zeeland: Regionale Energiestrategie (RES)
- Zeeuwind: jaarverslag en projectenoverzicht
Onderdeel van onze overzichtspagina alle provincies. Zie ook: Noord-Brabant · Zuid-Holland.